13 Mart 1941’de Konya ili Bozkır ilçesi Üçpınar bucağında Hocaköy’de doğdu. 1953’te İlkokulu bitirip İvriz Köy Enstitüsü’ne girdi. 1956’da Müzik Semineri’ne seçildi. İstanbul İlköğretmen Okulu (İÖO) Müzik Semineri’ni (1959), Gazi Eğitim Enstitüsü (GEE) Müzik Bölümü’nü (1962) bitirdi ve hemen Almanya’ya gönderildi. Köln Devlet Yüksek Müzik Okulu’nda Keman ve Eğitimi alanında Sanat Lisansını tamamlayıp Uzmanlık eğitimi gördü (1962-1965). Epey sonra Hacettepe Üniversitesi’nde Bilimde Lisansı tamamlayıp (1976) Eğitimde Program Geliştirme ve Değerlendirme dalında Yüksek Lisans (Bil. Uzm. 1978) ve Doktora (PhD 1982), Gazi Üniversitesi Müzik Eğitimi Anasanat Dalında Sanatta Yeterlik (Sy. 1985) dereceleri aldı.

İlkin 1959’da kısa bir süre Gebze-Ovacık Köyü İlkokulu öğretmenliği yaptı. 1965’te yurda döner dönmez Ankara İÖO Müzik Semineri ve GEE Müzik Bölümü’nde müzik/keman öğretmenliğine başladı. Daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsü-GEE Müzik Bölümü’ndeki görevine odaklandı. Bu kurumda görevliyken onun dönüştürülmesiyle oluşan Gazi Üniversitesi (GÜ) Gazi Eğitim Fakültesi (GEF) Müzik Eğitimi Bölümü’nde Yrd. Doçent, Doçent ve Profesör oldu. Bölüm Başkanlığı (1981, 1985-1994) ve Yardımcılığı (1982-1985), Anabilim-Anasanat Dalı Başkanlığı (1985-1994-1998) ve Türk Müzik Eğitimi Araştırma-Geliştirme Merkezi Başkanlığı (1993-2003) yaptı. 1990’da Almanya’da düzenlenen Avrupa Müzik Eğitimi Forumu’na Türkiye’yi temsilen çağrılı katıldı. Avrupa Okul Müzik Eğitimi Birliği’nin kurucuları arasında yer aldı, Yönetim Kurulu Üyesi oldu ve Türkiye Ulusal Koordinatörlüğünü yaptı (1990-2005). 1991’de Güney Avrupa Ülkeleri Müzik Eğitimi Uluslararası Çalışma Topluluğu üyesi oldu. GÜ GEF Müzik Eğitimi Bölümü’nde Ses Eğitimi, Çalgı Eğitimi ve Müzik Kuramları Eğitimi Anabilim/Anasanat Dallarını (1990); Gazi Müzik Kayıt Stüdyosu’nu (1992), Türk Müzik Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Merkezi’ni (1993) kurdu. 1965’te kurucusu olduğu GEE Müzik Bölümü Öğretmenler Oda Orkestrası’nı 1970’lerde sürdürüp 1980’lerde GÜ Akademik Oda Orkestrası’na dönüştürdü. 1994’te müzik alanında Merkezî Özel Yetenek Sınavı (MÖZYES) Testini geliştirdi ve ÖSYM’yle birlikte Uygulama Sistemini oluşturup uyguladı (1994, 1995). 1996’da Sanat Eğitimcileri Derneği-SEDER’in kurucu üyeleri arasında yer aldı, ilk Yönetim Kurulu Üyeliğini yaptı. 1999’da Müzik Eğitimcileri Derneği-MÜZED’in eylemli kurucu üyesi oldu. 2015’te Türk Dünyası Müzik Eğitimi Birliği-TÜRKMEB’in kurucu üyeleri arasında yer aldı ve Onursal Başkanlığı’na getirildi. 2017’de MÜZED Onursal Başkanlığı’na seçildi. 2022’de ALKÜ EF Müzik Dersliğine adı verildi.

Gazi Üniversitesi’nde lisans, tamamlama, yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik dersleri verdi, tezleri yönetti. Yanı sıra Hacettepe, Bilkent, Ankara, Atatürk ve Dokuz Eylül üniversitelerinde lisansüstü dersler verdi, lisansüstü tez danışmanlığı yaptı. Her bölgede başlıca üniversitelerde konferans ve söyleşiler gerçekleştirdi. Kemancı-Sanatçı olarak solo ve ikili resitaller, oda müziği ve orkestra konserleri verdi. Genel Müzikçi olarak müziğin başlıca dallarında bulucu-yaratıcı-üretici etkinliklerde bulundu. Eğitimci ve Bilimci olarak kültür, sanat, müzik, keman ve müzik öğretmenliği eğitimi ile program geliştirme alanlarında araştırma, inceleme, deneme ve uygulamalar yaptı. Çoğu temel, öncü, ilkçi nitelikte ve kurumsal-örgütsel düzeyde bulma-başlatma, kurgulama-kurma-yapılandırma, oluşturma-geliştirme, değiştirme-dönüştürme tasarladı ve gerçekleştirdi. Çok sayıda müzik öğretmeni-müzik eğitimcisi, öğretim elemanı, sanatçı, bilimci ve araştırmacılar yetiştirdi. Millî Eğitim Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, YÖK, TRT, UNESCO-Türkiye Millî Komisyonu, ÖSYM ve AKDTYK Atatürk Kültür Merkezi’nde kurul üyelikleri, uzmanlık-danışmanlık ve sözcülük yaptı. Yanı sıra kurumsal, ulusal, uluslararasıl, kıtasal, kıtalararasıl düzeylerde bilimsel-sanatsal-eğitsel çalıştay, panel, seminer, sempozyum ve kongrelerde düzenleyici, yönetici ve değerlendirici olarak görev aldı, bildiriler sundu. GÜ GEF’de 2008’de yaş sınırına erişip emekli oldu, ancak 2013’e kadar ders verme ve tez yönetmeyi sürdürdü. Böylece tam 48 yıl alana, ulusa-ülkeye ve dünyaya-insanlığa hizmet etti.

Mavi Nota Dergisince Müzik Hizmet Ödülü (1994), Avrupa Okul Müzik Eğitimi Birliğince Şükran ve Takdirname (2005), Müzik Eğitimcileri Derneğince Müzik Eğitimine Hizmet Ödülü (2006), Gazi Üniversitesince Yılın Müzik Adamı Başarı Ödülü (2006), Andante Dergisince Müzik Eğitimciliği Onur Ödülü (2013), Süleyman Demirel Üniversitesince Toplumsal Katkı Ödülü (2018) ile ödüllendirildi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarınca Cumhuriyetin Müzik Serüveninde Müzik Eğitimcisi Prof. Dr. Ali Uçan belgeseli (2014), Türk Dünyası Müzik Eğitimi Birliğince TÜRKMEB Onursal Başkanlığı (2015), Müzik Eğitimcileri Derneğince MÜZED Onursal Başkanlığı (2017), Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesince ALKÜ Eğitim Fakültesi Prof. Dr. Ali Uçan Müzik Dersliği Adlandırması (2022), Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu-AKDTYK Atatürk Kültür Merkezince Türk Kültürünün Canlı Tanıkları Belgesel Serisi Prof. Dr. Ali Uçan Belgeseli (2023) ile onurlandırıldı.

Ali UÇAN’ın Müzik, Kültür, Sanat ve Eğitim alanlarına ilişkin yayımlanmış 45’i aşkın kitabı, çok sayıda kitap bölümü, 500’ü aşkın bilimsel-sanatsal çalışma, bildiri ve makalesi vardır. Keman Eğitimi için 250 dolayında özgün parçası ile 100 dolayında uyarlama ve düzenlemesi; Genel Müzik Eğitimi için üçer seçenekli 10 okul şarkısı bulunmaktadır. Çok yönlü ve yoğun iletişim-etkileşim, yazım, yayım ve paylaşım çalışmaları ve etkinlikleri sürmektedir. 

E-Posta: aucan@gazi.edu.tr; a.ucan@hotmail.com